شریف نگار وبسایت فیلم آموزشی دانشگاهی

آموزش روش anp (ای ان پی) با مثال در سوپر دسیژن فیلم

آموزش روش anp شامل قسمت های زیر می باشد.

مدرس:اسماعیل رضایی
پارت اول:مقدمه ای بر MCDM
پارت دوم:تهیه پرسشنامه مقایسات زوجی
پارت سوم:ادغام پرسشنامه های گروهی
پارت چهارم:محاسبه نرخ ناسازگاری
پارت پنجم:آموزش روش ANP
پارت ششم:پیاده سازی ای ان پی در سوپر دسیژن با چند مثال
پارت هفتم:فایل اکسل محاسبه ناسازگاری و وزن جدول مقایسات زوجی

Webinar

این آموزش شامل مشاوره رایگان است

در دنیای امروز ما مسائل پیچیده وجود دارند که نمی توان آنها را بر اساس معیارهای ذهنی حل کرد. بنابراین روش‌های جدیدی توسعه پیدا کرده‌اند که بتوانیم از آنها استفاده کنیم تا رتبه‌بندی را انجام دهیم. امروزه روش های تصمیم گیری چند معیاره بسیار پرکاربرد شدهاند تا بتوانیم رتبه بندی را انجام دهیم. رتبه بندی بر اساس معیارهای متفاوتی انجام می‌شود زمانی که تعداد این معیارها بسیار زیاد باشد تصمیم گیری بسیار سخت می‌شود و از این رو روش‌های جدیدی نیز توسعه پیدا کرده است. روش هایی که در گذشته استفاده می شده اند عبارت بودند از روش‌هایی مانند تاپسیس. اما امروزه روش هایی مانند روش ای اچ پی و روش anp توسعه پیدا کردند که بتوانند مسائلی را که دارای بیش از دو سطح هستند را نیز حل کنند. مسائلی که دارای بیش از ۲ سطح هستند مسائلی هستند که معمولاً در سطح اول معیارها و در سطح دوم زیر معیار ها و دسته آخر گزینه ها را دارند. در این گونه مسائل قرار است که بر اساس معیارها و زیر معیارهایی که داریم تعدادی گزینه را رتبه بندی کنیم.

معمولاً از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی به‌عنوان کامل‌ترین روش تصمیم گیری چند معیاره یاد می‌شود اما کاملتر از این روش نیز وجود دارد. در موقع برای مسائلی که بین عوامل ارتباط درونی وجود ندارند و به عبارتی این عوامل مستقل هستند روش AHP کامل ترین روش میباشد اما زمانی که ارتباطات درونی بین عوامل وجود دارد روش ANP کاملترین روش در بین تمامی رویکرد های تصمیم گیری چند معیاره می باشد. روش فرایند تحلیل شبکه ای به عنوان مهمترین روش در بین تمامی تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره قابلیت توسعه به اعداد فازی و اعداد خاکستری را دارد. زمانی که بین نظرات کارشناسان ابهام وجود داشته باشد و در واقع با عدم قطعیت بتوان در مورد تصمیماتی که کارشناسان اتخاذ می‌کنند تصمیم‌گیری کرد می توان از روش فرایند تحلیل شبکه ای فازی استفاده کرد اعداد فازی همواره برای غلبه بر ابهام استفاده می‌شوند که این اعداد به صورت اعداد فازی مثلثی و اعداد فازی ذوزنقه ای کاربرد پیدا کرده‌اند. در زیر خلاصه ای از روش های تصمیم گیری چند معیاره ارائه می گردد.

 روش های تصمیم گیری چند شاخصه و روش های تصمیم گیری چند هدفه زیر مجموعه های تصمیم گیری چند معیاره میباشند. در روش های تصمیم گیری چند هدفه ما تعدادی هدف داریم که بر اساس آن اهداف می‌توان گزینه‌ها را رتبه بندی کنیم. اما این دسته از مسائل بایستی که در نرم افزارهای پیچیده مانند گمز حل شوند که بتوان رتبه بندی را انجام داد و در واقع قابلیت استفاده از متغیرهای کیفی را ندارند. در عوض تصمیم گیری چند شاخصه قابلیت در نظر گرفتن اعداد کیفی و کمی را دارد و همزمان می توان از اعداد کیفی و کمی استفاده کنند. همچنین سرعت محاسبه در روش های تصمیم گیری چند شاخصه بسیار بالاتر است زیرا نیاز به کدنویسی و حل در نرم‌افزارهای پیچیده ندارند و اغلب نیاز به به تعدادی محاسبات ساده دارند. اما در تصمیم گیری چند هدفه معمولاً مسائل به صورت غیر خطی هستند و بایستی از الگوریتمهای فراابتکاری استفاده شود. این الگوریتم های فرا ابتکاری معمولاً خود نیز دارای عدم قطعیت هستند و نمی‌توانند جواب دقیق را به دست بیاورند از این رو از روش های تصمیم گیری چند شاخصه استفاده میشود.

فرایند تحلیل شبکه‌اي یا ای ان پی، یک تئوری ریاضی است که به طور سیستماتیک با انواع وابستگی‌ها سر‌وکار داشته و به طور موفقیت‌آمیزی در زمینه‌های گوناگون به‌کار گرفته شده است. این روش از سوي ساعتی توسعه یافت تا اولویت‌هایی را براي تصمیم‌ها فراهم آورد بدون آن که فرضیاتی درباره رابطه سلسله مراتبی یک سویه میان سطوح تصمیم انجام گیرد. روش ای ان پی براساس تحليل مغز انسان براي مسايل پيچيده با ساختار غيررده‌اي و به منظور اصلاح روش AHP ارايه شده است. در این روش براي مدل کردن مسئله شبکه‌اي که گره‌هاي موجود در اين شبکه معادل هدف(5)، معيارها(6) و گزينه‌ها(7) است، رسم مي‌شود. بردارهاي جهت‌داري که اين گره‌ها را به‌هم وصل مي‌کنند، نشان‌دهنده جهت اثر گره‌ها بر يکديگر است. فرآيند تجزيه و تحليل شبكه‌اي مسئله تصميم‌گيري را با به‌كارگيري ديدگاه سيستمي توأم با بازخورد(8) مدل‌سازي مي‌كند.

تكنيك ای ان پی با چارچوب جامع و فراگير، تمامي تعاملات و روابط ميان سطوح تصميم‌گيري را كه تشكيل يك ساختار شبكه‌اي مي‌دهد، مي‌تواند در نظر گيرد. خوشه‌ها معرف سطوح تصميم‌گيري‌اند و كمان‌ها تعاملات ميان سطوح تصميم‌گيري را نشان مي‌دهند. جهت كمان‌ها وابستگي را مشخص مي‌كند.

Webinar

همانطوركه مشاهده می‌شود، ساختار سلسله مراتبي حالت خاص و ويژه‌اي از ساختار شبكه‌اي مي‌باشد. شكل زیر ساختار شبکه‌ای ارائه را نشان مي‌دهد.

برای هر دسته از ارتباطات ماتریس مقایسات زوجی تشکیل می شود که در آموزش به آنها پرداخته شده است. به عنوان مثال، برای مقایسه معیارها به صورت جدول زیر عمل می شود.

قیمتمصرفراحتیمدل
قیمت1322
مصرف1/311/41/4
راحتی1/2411/2
مدل   1/2421

همچنین نمونه معرفی ارتباطات درونی بین معیارها در زیر رسم شده است. شما نیز بایستی بر اساس این الگو ارتباطات درونی را در پایان نامه نشان دهید.

ساده‌ترين شبكه، از تعدادي خوشه به همراه عناصر درون آن‌ها ساخته می‌شود. در مواردي كه عناصر يك خوشه روي همه يا برخي عناصر خوشة ديگر اثر مي‌گذارند (يا از آن‌ها اثر مي‌پذيرند)، ارتباطي بين دو خوشه ايجاد می‌شود كه آن را وابستگي بيروني مي‌ناميم. وابستگی دو سویه بین دو خوشه به عنوان چرخۀ بازخورد بیان می‌شود و هنگامی‌که عناصر به عناصر درون خوشه خودشان مرتبط می‌شوند، وابستگی درونی وجود دارد. کاربرد وابستگی‌هاي درونی و بیرونی در حقیقت بهترین روشی است که می‌توان درشناسایی و معرفی مفاهیم تأثیرگذاري یا تأثیرپذیري در میان خوشه‌ها و عوامل با توجه به یک عامل خاص، مورد استفاده قرار داد.

در مرحله مدل‌سازي، هدف تصميم‌گيري، شاخص‌هاي تصميم‌گيري و گزينه ممکن مشخص می‌شود. از طريق مقايسه زوجي مي‌توان وزن نسبي معيارها و زيرمعيارها را مشخص كرد. مقايسه‌ي زوجي عناصر در هر سطح با توجه به اهميت نسبي آن نسبت به معيار كنترل، شبيه روش AHP انجام مي‌شود. در چنين مقايسه‌هايي، يك معيار نسبي از 1 تا 9 جهت مقايسه دو عامل به‌كار مي رود. در مرحله بعد وزن‌هاي داخلي شاخص‌ها و زيرشاخص‌ها كه در مرحله مدل‌سازي مشخص شده بودند، محاسبه مي‌شود. در اين مرحله وابستگي‌هاي دروني و بازخوردي مد‌نظر مي‌باشند.

نكته مهم در قضاوت‌ها و مقايسه‌هاي زوجي، كنترل سازگاری(9) آنهاست. اين مهم به‌ويژه در تصميم‌گيری‌هاي كلان، اهميت فراواني دارد، زيرا افراد ممكن است در قضاوت‌هاي خود به‌صورت ضد و نقيض عمل كنند. در حالت کلی ميزان ناسازگاري كمتر از 1/0 در ماتريس‌هاي مقايسات زوجي قابل قبول مي‌باشد. نسبت سازگاري (CR) هر ماتريس محاسبه مي‌گردد كه در آن CI شاخص سازگاري ماتريس مقايسه زوجي بوده و با استفاده از بزرگترين مقدار بردار ويژه(10)، (λmax) و بعد آن (n)، برآورد مي‌گردد. نرخ ناسازگاري(11) توسط نرم‌افزار براي هر ماتريس مقايسه زوجي محاسبه و ارائه می‌شود كه اگر از 1/0 فراتر رود آن قضاوت ناسازگار است و در نحوه قضاوت بايد تجديدنظر شود.

سوپرماتريس براي تجزيه و تحليل وابستگي‌هاي داخلي ميان اجزاي سيستم، به‌كار مي‌رود. اجزاي سوپرماتريس از ماتريس‌هاي مقايسات زوجي وابستگي‌هاي دروني حاصل شده و در آن جاي‌گذاري مي‌شوند. هر ارزش غير صفر در ستون سوپرماتريس، نشانگر اهميت نسبي وزن حاصل شده از ماتريس‌هاي مقايسات زوجي وابستگي‌هاي دروني مي‌باشد. يك سوپرماتريس درحقيقت يك ماتريس جزءبندي شده است كه در آن هر بخش از ماتريس، رابطه ميان 2 گره (سطح تصميم‌گيري) را در كل مسئله تصميم‌گيري نشان مي‌دهد. فرم استاندارد يك سوپرماتريس كه توسط معرفي شده است، در شکل (2) قابل مشاهده است كه C بيانگر گره‌ها و e بيانگر عناصر درون گره‌ها است. بردارهاي W درون ماتريس نيز بردارهاي وزني حاصل از مقايسات زوجي عناصر گره‌ها با يكديگر است یا همان ماتریس تصمیم ها. در زیر سوپر ماتریس ارائه شده توسط آقای ساعتی را مشاهده می کنید.

Network-Flowchart-Saaty-min

همچنین برای مثال ارائه شده توسط شریف نگار نیز ساختار سوپر ماتریس بصورت زیر است.

Supermatrix1-min

همان‌طور که ذکر شد، هر يك از خوشه‌هاي مدل در مدل‌سازي ای ان پی، داراي سه وضعيت سوپرماتريس غيروزني(12) (ماتریس حاوی اولویت‌ها که از مقایسه دودویی به‌دست آمده است)، وزني(13) (عناصر ماتریس در وزن خوشه ضرب می‌شود) و حدي(14) (از به‌توان رساندن ماتریس وزن‌دار تا زمانی‌که همه عناصر برابر شوند و به پاسخ برسد، به دست می‌آید) هستند. لازم به ذكر است كه درايه‌هاي صفر موجود در ماتريس، اين مطلب را مي‌رساند كه عامل متناظر موجود در ستون اين سوپرماتريس روي ديگر عوامل تأثيرگذار نبوده است؛ زيرا داراي رابطه تعاملي با يكديگر نيستند.

برای مشاهده آموزش روش ANP فازی اینجا کلیک کنید.

برای بهبود کیفیت مطالب به رای شما نیاز داریم
[Total: 13 Average: 4.9]
0