author avatar
بروزرسانی در تاریخ ۱۴۰۰/۰۳/۱۶

روش AHP چیست؟ یا فرایند تحلیل سلسله مراتبی چیست؟

روش AHP یک تکنیک ریاضیاتی برای حل مسائل است که در میان مدیران و تصمیم گیرندگان مشهور شده است. روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) پس از درک درست از ساختار مسائل و درک درستی از ساختار سلسله مراتب در طبیعت ابدع شد. این ساختار در این مقاله توضیح داده شده است.

روش AHP چیست و چگونه بکار می رود (فرایند تحلیل سلسله مراتبی)
نمونه ساختار سلسله مراتبی روش AHP

منطق پشت تکنیک AHP

روش AHP مسئله را در سه بخش بررسی می کند. قسمت اول مسئله ای است که باید حل شود ، قسمت دوم راه حل های جایگزینی است که برای حل مشکل موجود است. سومین و مهمترین قسمت در مورد روش AHP معیارهایی است که برای ارزیابی راه حلهای جایگزین استفاده می شود.

روش AHP می فهمد که اگرچه چندین معیار وجود دارد ، اما ممکن است وزن و اهمیت هر معیار برابر نباشد. به عنوان مثال اگر مجبور شوید بین دو رستوران یکی را انتخاب کنید ، طعم و مزه و زمان انتظار دو عامل هستند ، اما ممکن است هر دو از نظر درک شما اهمیت یکسانی نداشته باشند. طعم ممکن است بسیار مهمتر از زمان انتظار و غیره باشد. بنابراین اگر وزن ۲ را به سلیقه و ۱ را به زمان انتظار اختصاص دهید ، به احتمال زیاد به رستورانی خواهید رسید که بهترین نیاز شما را برآورده کند.

از این رو ، هنگام ارزیابی راه حل های جایگزین ، باید وزن ها را به در تابع قرار داد تا از نتیجه گیری صحیح اطمینان حاصل شود. این ممکن است بدیهی به نظر برسد. با این وجود ، محققین مدیریت تا همین اواخر با مسائلی در رابطه با نحوه تعیین وزنه روبرو بوده اند. در مثال فوق ، تعیین وزنه های ما دلبخواه بود. همچنین مثال فقط دو معیار داشت. همانطور که تعداد معیارها (عوامل) چند برابر می شود ، نسبت دادن وزن ها بیشتر و بیشتر الله بختکی می شوند.

کلیک  آموزش روش تاپسیس در اکسل در 5 پارت فیلم

روش AHP دارای کنترل و تعادل در ذات و درون خود است. بنابراین این بررسی ها و تعادل ها اطمینان می دهند که وقتی اهمیت نسبی معیارها را در فرآیند وزن دهی مقایسه می کنید، به راه حل های منطقی منطقی می رسید.

به همین دلیل است که امروزه AHP یکی از پرطرفدارترین تکنیک های علوم مدیریت است. مدیران شرکت های بزرگ مانند جنرال الکتریک ، فورد موتورز ، موتورولا و غیره ، از آن در شش پروژه سیگما استفاده می کنند.

ارتباط بین AHP و شش سیگما

AHP یک تکنیک جداگانه است. این تنیک بخشی از روش استاندارد شش سیگما نیست. در حقیقت ، سالها پس از تدوین روش شش سیگما ایجاد شد. با این وجود در پروژه های شش سیگما کاربرد گسترده ای پیدا کرده است. مدیران از AHP برای تعیین وزن عددی به عوامل استفاده می کنند. این فاکتورها می تواند مواردی باشد که مشتریان هنگام ارزیابی یک محصول استفاده می کنند و یا عواملی است که مدیریت برای ارزیابی راه حل های جایگزین استفاده می کند.

معایب AHP (اشکالات روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی)

روش AHP معایب خاص خود را دارد. این روش نیازمند ریاضیات سطح بالا است. همچنین، این تکنیک بر اساس مفهوم بردارهای ویژه است. به همین دلیل است که انجام محاسبات مربوط به AHP در اکسل سخت است. با این وجود، این اواخر ابزارهای نرم افزاری معتبر و قدرتمندی تولید شده است که می توانند محاسبات را انجام دهند. بنابراین، مدیران تنها نیاز است که با مفهوم فرایند تحلیل سلسله مراتبی آشنا باشند و نرم افزار خود تومام مراحل را خودکار انجام میدهد.

چگونه از فرایند تحلیلی سلسله مراتبی (AHP) استفاده میشود

اگرچه روش AHP یکی از پیشرفته ترین روشهای موجود در زمینه علوم مدیریت و تحقیق در عملیات است ، اما پیچیدگی استفاده از این ابزار به کار گیری آن را دشوار می کند. خوشبختانه ابزارهای نرم افزاری ساخته شده اند که بخش فشرده ریاضیات را خودکار انجام میدهند. کاربر باید یک روش ساده از جمع آوری داده ها را دنبال کند که سپس برای دستیابی به نتایج در نرم افزار قرار می دهد.

کلیک  آموزش روش anp (ای ان پی) با مثال در سوپر دسیژن فیلم

مراحل آموزش روش AHP این مراحل در اینجا آورده شده است:

مرحله ۱: گزینه های جایگزین را تعریف کنید

روند AHP با تعریف گزینه هایی که باید ارزیابی شوند آغاز می شود. این گزینه ها می توانند معیارهای مختلفی داشته باشند که راه حل ها باید در برابر آنها ارزیابی شوند. آنها همچنین می توانند ویژگی های مختلف یک محصول باشند که برای درک بهتر نیازهای مشتری باید وزن دهی شوند. در پایان مرحله ۱ ، یک لیست جامع از تمام گزینه های موجود باید آماده شود.

مرحله ۲: مسئله و معیارها را تعریف کنید

مرحله بعدی مدل سازی مسئله است. طبق روش AHP ، یک مسئله مجموعه ای از مسائل فرعی است. بنابراین روش AHP به شکستن مسئله در سلسله مراتبی از مسائل کوچکتر متکی است. در روند شکستن زیرمسئله، معیارهایی برای ارزیابی راه حل ها ظاهر می شوند. با این حال ، مانند آموزش تحلیل ریشه ای علت (RCA) ، فرد می تواند در سطح مسئله و در سطوح عمیق تری ادامه دهد. زمان متوقف کردن شکستن مسئله به زیرمسائل کوچکتر یک قضاوت ذهنی است.

مثال: یک شرکت باید در مورد بهترین گزینه سرمایه گذاری در میان سهام ، اوراق قرضه ، املاک و مستغلات و طلا تصمیم بگیرد. اگر از روش AHP استفاده شود ، مشکل بهترین سرمایه گذاری به مسائل کوچکتر مانند محافظت در برابر سقوط ، حداکثر شانس قدردانی ، نقدینگی در بازار و غیره تقسیم می شود. هر یک از این زیرمسائل را می توان به مسائل کوچکتر تقسیم کرد تا زمانی که مدیریت احساس کند معیارهای مناسب حاصل شده است.

کلیک  آموزش روش ویکور در اکسل (فیلم کامل)

مرحله ۳: با استفاده از مقایسات زوجی دو دویی اولویت را در بین معیارها تعیین کنید

روش AHP برای ایجاد ماتریس مقایسات، از مقایسه دو به دو استفاده می کند. به عنوان مثال از شرکت خواسته می شود تا اهمیت نسبی حفاظت از سقوط در مقابل نقدینگی را بسنجد. سپس در ماتریس بعدی ، ممکن است بخواهد یک مقایسه دو دویی بین نقدینگی و شانس قدردانی و غیره را مدیر داشته باشد. از مدیران انتظار می رود که این داده ها را طبق انتظارات مصرف کننده نهایی یا افرادی که قصد استفاده از این فرآیند را دارند ، پر کنند.

مرحله ۴: سازگاری را بررسی کنید

این مرحله در اکثر ابزارهای نرم افزاری وجود دارد که به حل مشکلات AHP کمک می کند. به عنوان مثال اگر من بگویم که نقدینگی دو برابر محافظت در برابر سقوط مهم است و در ماتریس بعدی می گویم که حفاظت از سقوط نصف شانس قدردانی مهم است ، وضعیت زیر پدیدار می شود:

نقدینگی = ۲ (محافظت در برابر سقوط)

محافظت در برابر سقوط = ½ (احتمال قدردانی)

بنابراین ، نقدینگی باید شانس قدردانی برابر داشته باشد.

با این حال ، اگر در مقایسه دو به دو نقدینگی و شانس قدردانی ، اگر وزنی بیشتر یا کمتر از ۱ داده ام ، داده های من متناقض است. داده های ناسازگار نتایج ناسازگار می دهد ، بنابراین پیشگیری بهتر از درمان است.

مرحله ۵: وزن های نسبی را دریافت کنید

ابزار نرم افزاری (Expert Choice) محاسبه ریاضی را بر اساس داده ها اجرا می کند و وزن های نسبی را به معیارها اختصاص می دهد. هنگامی که معادله با معیارهای وزنی آماده شد ، می توان گزینه ها را ارزیابی کرد تا بهترین راه حل متناسب با نیازهای مدیران را بدست آورد.

برای دانلود آموزش روش AHP در نرم افزا اکسپرت چویس و اکسل به شریف نگار کنید.

دیدگاه ها

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *