author avatar
شریف نگار
بروزرسانی در تاریخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۷

تفاوت روش AHP و ANP

قبل از این که به تفاوت AHP و ANP پرداخته شود ابتدا به طور مختصر روش ای اچ پی و ای ان پی را تشریح می کنیم. روش AHP یک تکنیک سلسله مراتبی از بالا به پایین است که شامل معیار، زیر معیار و گزینه می شود. بسته به نوع مسئله ما می توانیم حتی زیر معیار نداشته باشیم و یا این که علاوه بر زیر معیار زیر زیر معیار هم داشته باشیم . در واقع محدودیتی برای سطرها وجود ندارد. ولی حداقل ما باید دو سطر شامل معیار و گزینه داشته باشیم. خب، در AHP ما ابتدا وزن جدول های مقایسات زوجی را به دست می آوریم و بعد از آن آنها را در ماتریس های تصمیم قرار می دهیم . برای هر سطری یک ماتریس تصمیم وجود دارد که اینها از ماتریس تصمیم گزینه ها شروع می شود و ماتریس تصمیم زیر معیارها ضرب می شود. سپس در ماتریس تصمیم معیارها. در واقع ماتریس های تصمیم از پایین به بالا در هم ضرب می شوند که در نهایت یک ماتریس ستونی به دست می آید که حاصل آن برابر است با وزن گزینه های ما.

معرفی روش AHP

در روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی علاوه بر اینکه این مراحل طی می شوند ما پرسش نامه طراحی می کنیم و زمانی که پرسش نامه توسط خبرگان پر شد آن ها را در جدول های مقایسات زوجی قرار می دهیم و مقدار ناسازگاری را بررسی می کنیم. اگر این مقدار کمتر از 1/0 بود جدول مقایسات زوجی پذیرفته می شود و در غیر این صورت این پاسخ ها ارجاع داده می شود تا تصمیم گیرندگان یک بار دیگر در نظراتشان تجدید نظر کنند و مقایسات را با دقت بالاتری پر کنند .

معرفی روش ANP

روش ANP حالت کامل شده ی AHP هست که این روش نیز توسط آقای ساعتی ابداع شده است. در ANP ساختار مسئله به صورت شبکه ای است و شما می توانید که علاوه بر ارتباطات از بالا به پایین و سلسله مراتبی، ارتباطات به صورت افقی را هم داشته باشید . یعنی زمانی که شما از هدف به معیار ها وصل می کنید و از معیارها به سمت گزینه ها، می توانید که بین معیارهای خود تان هم یک سری ارتباطات را مشخص کنید. حتی با ایجاد یک ارتباط درونی، ساختار از حالت سلسله مراتبی به شبکه ای تغییر می کند.

مقایسه AHP و ANP

خب در ANP ما چون ساختار شبکه ای داریم برای ارتباطات درونی ای که وجود دارد جدول های مقایسات زوجی به دست می آوریم ما از جدول های مقایسات زوجی در ای اچ پی می توانیم برای ای ان پی استفاده کنیم اما باید برای ارتباطات درونی هم که داریم جدول مقایسات زوجی طراحی کنیم و هم چنین سئوالات مربوط به آن را طراحی کنیم تا تصمیم گیرندگان به آن ها هم جواب بدهند. پس پرسش نامه و نحوه ی ادغام و خیلی چیزهای دیگر در دو روش یکسان است و تنها تفاوت هایی که این دو روش دارند در نحوه ی حل آن ها و هم چنین در تعداد جدول های مقایسات زوجی برای دو تکنیک است. در ای ان پی ما زمانی که قصد داریم وزن گزینه ها را به دست بیاوریم ابتدا وزن جدول های مقایسات زوجی را به دست می آوریم و بر خلاف روش ای اچ پی که این وزن ها برای هر سطر در ماتریس های تصمیم قرار می دادیم و ماتریس های تصمیم را ضرب می کردیم، در روش ای ان پی ماتریس های تصمیم را در کنار هم قرار می دهیم و همه ی آن ها را در یک سوپر ماتریس قرار می دهیم تا به توان های فرد برسد و زمانی که دو توان فرد متوالی برابر شد، توقف می کنیم. در واقع روش حل این دو متفاوت است پس شما نمی توانید از نرم افزار اکسپرچویس برای حل ANP استفاده کنید و از نرم افزار سوپردسیژن برای حل AHP. اگر چه در نسخه ی جدید نرم افزار سوپردسیژن امکان حل مسئله ی AHP هم وجود دارد اما شما نمی توانید که بر اساس نتایجی که برای هر کدام از این روش ها به دست می آید دیگری را نتیجه بگیرید. چرا که روش حل این دو متفاوت است. اما برخی از افراد و دانشجویان می آیند و ارتباطات درونی را در نرم افزار سوپردسیژن بر می دارند و اوزان را به دست می آورند و تصور می کنند که اوزانی که به دست آورده اند در واقع همان اوزانی هستند که از روش AHP به دست می آید. با این کار خب ساختار شبکه ای تبدیل به سلسله مراتبی می شود که شرط لازم برای روش ای اچ پی است اما این شرط کافی نیست چون بعد از آن نرم افزار بر اساس روشی که برای ای ان پی وجود دارد سوپر ماتریس تشکیل می دهد که این خلاف روش ای اچ پی است. در نتیجه تفاوت AHP و ANP در این است که زمانی شما ارتباط درونی داشته باشید از روش ANP استفاده می کنید و اگر ارتباط درونی نداشتید از روش AHP .

دیدگاه ها

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *